Thuế cơ sở 1 thuế tỉnh Sơn La nhận được câu hỏi của bà Cao Thị Hà. Qua trao đổi, nội dung bà Cao Thị Hà hỏi về việc thực hiện nghĩa vụ khai và nộp thuế đối với xây dựng công trình nhà ở riêng lẻ đối với trường hợp của ông Trương Thế Võ (CCCD số: 019078000688 ngày cấp: 12/4/2021 nơi cấp: Bộ Công an; Địa chỉ: Tổ 11 Chiềng Lề, phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La) xây dựng công trình nhà ở riêng lẻ tại thửa đất số 06 và 07; Lô đất số BT 04, tờ bản đồ số BĐQH, khu quy hoạch dân cư lô số 1A; Địa chỉ thửa đất: Tổ 1, phường Chiềng Cơi, tỉnh Sơn La. Về vấn đề này, Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La có ý kiến như sau:

Ngày 08/07/2026, Thuế cơ sở 1 thuế tỉnh Sơn La nhận được công văn số 1424/CQĐT ngày 03/7/2026 của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Sơn La về việc hướng dẫn cá nhân kê khai, nộp thuế theo quy định. Nội dung công văn Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Sơn La xác định ông Trương Thế Võ (CCCD số: 019078000688 ngày cấp: 12/4/2021 nơi cấp: Bộ Công an; Địa chỉ: Tổ 11 Chiềng Lề, phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La) xây dựng nhà ở tại thửa đất số 06 và 07; Lô đất số BT 04, tờ bản đồ số BĐQH, khu quy hoạch dân cư lô số 1A; Địa chỉ thửa đất: Tổ 1, phường Chiềng Cơi, tỉnh Sơn La theo hợp đồng thi công xây dựng số 170101-XD/HĐXL-2025/SLA-TRUONGTHEVO ngày 17/01/2025 ký giữa ông Trương Thế Võ với Chi nhánh công trình Viettel Sơn La, nội dung thi công trọn gói phần thô, diện tích 400 m2, đơn giá 5.000.000 đồng/1m2, thành tiền 2.000.000.000 đồng. Hợp đồng được đẩy lên hệ thống IOC của Viettel theo quy định. Quá trình xây dựng, ông Trương Thế Võ có nhu cầu cá nhân về việc thay đổi kích thước lớn hơn, tăng thêm các hạng mục công trình nên đã tự nhờ người mua thêm vật liệu, thuê nhân công để xây thêm các hạng mục công trình (không ký hợp đồng xây dựng với tổ chức, cá nhân nào). Tổng số tiền ông Võ thanh toán tiền vật liệu, nhân công phát sinh khoảng 6.000.000.000 đồng. Ông Trương Thế Võ trình bày công trình chưa hoàn thành, chưa chốt được khối lượng phát sinh nên chưa kê khai, nộp thuế đối với phần khối lượng phát sinh, cam kết sẽ kê khai, nộp thuế đầy đủ khi công trình hoàn thành. Để đảm bảo quy định của pháp luật trong lĩnh vực thuế, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Sơn La đề nghị Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La hướng dẫn ông Trương Thế Võ kê khai, nộp thuế theo quy định.

1. Về nội dung câu hỏi: Cá nhân hộ gia đình tự mua vật liệu xây dựng, tự thuê nhân công lẻ (không có hợp đồng nhận thầu với tổ chức, cá nhân nào) để xây dựng nhà ở riêng lẻ phục vụ nhu cầu ở của chính mình, không nhằm mục đích kinh doanh thì có phải là người nộp thuế GTGT và thuế TNCN hay không ? Căn cứ pháp lý cụ thể ?.

- Tại khoản 1, Điều 2 Luật Quản lý Thuế số 108/2025/QH15 quy định:

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người nộp thuế bao gồm:

a) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế;…”

- Tại khoản 1, Điều 4 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 quy định:

“Điều 4. Người nộp thuế

1. Tổ chức, hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng (sau đây gọi là cơ sở kinh doanh)…”

- Tại khoản 1, Điều 3 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 quy định:

“Điều 3. Thu nhập chịu thuế

Thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân gồm các loại thu nhập sau đây, trừ thu nhập được miễn thuế quy định tại Điều 4 của Luật này:

1. Thu nhập từ kinh doanh, bao gồm:

a) Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ;…”

Căn cứ quy định nêu trên:

Trường hợp, Cá nhân hộ gia đình tự mua vật liệu xây dựng, tự thuê nhân công lẻ để xây dựng nhà ở riêng lẻ phục vụ nhu cầu ở của chính mình, không nhằm mục đích kinh doanh thì không phải là người nộp thuế GTGT và thuế TNCN.

Trường hợp, Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh có nhận thầu xây dựng thì Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

2. Về nội dung việc Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La lập biên bản xác định số thuế phải nộp bằng cách áp tỷ lệ 3% thuế GTGT và 1,5% thuế TNCN trên toàn bộ số tiền chủ nhà đã chi ra (coi khoản chi tiêu của chủ nhà như doanh thu của hộ kinh doanh xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu) có đúng quy định của pháp luật thuế hiện hành hay không? Về nội dung này, đề nghị bà Cao Thị Hà cần trao đổi thêm với ông Trương Thế Võ để có thông tin chính xác.

Thực tế khi ông Trương Thế Võ đến cơ quan Thuế cơ sở 1 để được hướng dẫn kê khai, nộp thuế theo công văn số 1424/CQĐT (nêu trên), ông Trương Thế Võ không có cung cấp hồ sơ, chứng từ, tài liệu nào liên quan đến việc thực tế ông Trương Thế Võ tự mua hay nhờ người mua vật liệu, nhân công…, việc thực tế có giao khoán nhân công thuê ngoài hay tự thuê nhân công lẻ để xây dựng công trình nhà ở của mình.

Cán bộ công chức Thuế cơ sở 1 căn cứ thông tin “nhờ người mua vật liệu, nhân công…” tại công văn số 1424/CQĐT với tổng số tiền thanh toán vật liệu, nhân công…là 6.000.000.000 đồng, để tư vấn trao đổi, hướng dẫn cách tính thuế GTGT, TNCN phải nộp (Thực tế giữa cán bộ công chức thuế của Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La với ông Trương Thế Võ chưa thực hiện xác lập ký biên bản làm việc). Đồng thời, cơ quan thuế chưa thực hiện việc xác minh, đối chiếu số tiền thanh toán vật liệu ông Trương Thế Võ thực tế tự mua hay nhờ người mua, cũng như việc ông Trương Thế Võ thực tế giao khoán nhân công thuê ngoài hay tự thuê nhân công lẻ để xây dựng công trình nhà ở.       

3. Về nội dung: Các hướng dẫn tại công văn số 3381/TCT-CS ngày 08/09/2008, công văn số 2010/TCT-CS ngày 16/05/2017 và công văn số 3077/TCT-CS ngày 09/08/2018 của Tổng cục Thuế có còn giá trị áp dụng theo Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP và Nghị định số 141/2026/NĐ-CP hay không ?.

- Tại khoản 1, Điều 18 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 quy định:

”Điều 18. Hiệu lực thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này...”

- Tại khoản 1, Điều 29 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 quy định:

“Điều 29. Điều khoản thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, trừ quy định tại khoản 2 Điều này…”

Căn cứ các quy định nêu trên các văn bản công văn số 3381/TCT-CS ngày 08/09/2008, công văn số 2010/TCT-CS ngày 16/05/2017 và công văn số 3077/TCT-CS ngày 09/08/2018 của Tổng cục Thuế không còn áp dụng theo Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

4. Về kê khai, nộp thuế:

Để việc kê khai, nộp thuế trong trường hợp cụ thể này được đảm bảo chính xác theo đúng quy định pháp luật về thuế và sát đúng với thực tế phát sinh (nội dung, bản chất không mâu thuẫn với công văn số 1424/CQĐT ngày 03/7/2026 của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Sơn La), Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La đề nghị ông Trương Thế Võ  liên hệ trực tiếp Thuế Cơ sở 1 tỉnh Sơn La (Số điện thoại: 02123.859028; Địa chỉ: Đường Hùng Vương, phường Chiềng Cơi, tỉnh Sơn La, Tổ Quản lý hỗ trợ cá nhân hộ kinh doanh số 1) để làm rõ phần khối lượng phát sinh xây thêm các hạng mục công trình không ký hợp đồng, cụ thể: (Ông Trương Thế võ tự mua vật liệu xây dựng, tự thuê nhân công lẻ hay nhờ người mua thêm vật liệu, thuê nhân công hoặc thuê xây lắp có bao thầu nguyên vật liệu hay không bao thầu nguyên vật liệu…?, cụ thể với tổ chức hay cá nhân nào? giá trị thanh toán là bao nhiêu?). Trên cơ sở đó, Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La hướng dẫn việc kê khai, tính thuế, nộp thuế theo đúng quy định. 

Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La trả lời để bà Cao Thị Hà được biết./.