THỨ SÁU 25/7/2025 11:18
Hỏi:
Kính gửi: Bộ Tài chính . Viện nghiên cứu chúng tôi là tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập, được thành lập bởi Hiệp hội sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam, có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ do Bộ Khoa học và Công nghệ cấp, có mã số thuế riêng và đăng ký thuế tại TP. Hồ Chí Minh. Viện hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, sử dụng nguồn vốn tư nhân, tự thu – tự chi, không sử dụng ngân sách nhà nước và không nhận kinh phí từ các quỹ nhà nước. Trong quá trình hoạt động, Viện có phát sinh doanh thu từ hoạt động nghiên cứu, cung cấp dịch vụ chuyên môn, chi phí hoạt động, tiền lương, công nợ và các nghĩa vụ tài chính liên quan. Hiện nay, qua nghiên cứu các quy định về chế độ kế toán, Viện nhận thấy có hai văn bản cần xem xét: - Thông tư 24/2024/TT-BTC: Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp. - Thông tư 99/2025/TT-BTC: Chế độ kế toán doanh nghiệp, trong đó khoản 3 Điều 31 có đề cập đến cơ sở ngoài công lập và các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng. Tuy nhiên, do Viện không phải là doanh nghiệp thành lập theo Luật Doanh nghiệp nhưng có hoạt động chuyên môn phát sinh doanh thu và tự chủ hoàn toàn về tài chính, Viện chưa xác định được chế độ kế toán phù hợp. Kính đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn các nội dung sau: 1. Viện có thuộc đối tượng được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hay bắt buộc phải áp dụng Thông tư 24/2024/TT-BTC? 2. Trường hợp được lựa chọn, Viện có được áp dụng toàn bộ chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC để hạch toán doanh thu, chi phí, tài sản, công nợ và lập báo cáo tài chính hay không? 3. Viện có được áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hay không? Nếu không, kính đề nghị hướng dẫn chế độ kế toán phù hợp. Kính mong Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể để Viện có cơ sở lựa chọn và thực hiện đúng chế độ kế toán theo quy định pháp luật.
09/11/2026
Trả lời:

Trả lời câu hỏi mã số 041126-19 của Độc giả Huỳnh Thị Ngọc Hân tại địa chỉ email: ketoan.hcm2022@gmail.com, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán có ý kiến như sau:

Điều 2 Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa quy định :

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

 1. Thông tư này áp dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ) thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trừ doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ, công ty đại chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán, các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định tại Luật Hợp tác xã.

2. Doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực đặc thù như điện lực, dầu khí, bảo hiểm, chứng khoán ... đã được Bộ Tài chính ban hành hoặc chấp thuận áp dụng chế độ kế toán đặc thù.”

Khoản 3 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp quy định:

“Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập, các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụngThông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Khi áp dụng Thông tư này, các đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi doanh nghiệp thay đổi chế độ kế toán áp dụng thì phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh tương tự như khi thay đổi chính sách kế toán đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính theo quy định.”

Điều 2 Thông tư số 24/2024/TT-BTC ngày 17/4/2024 của bộ trưởng Bộ Tài chính Hướng dẫn chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp quy định:

“1. Thông tư này hướng dẫn kế toán áp dụng cho các đơn vị kế toán, bao gồm:

a) Cơ quan nhà nước;

b) Đơn vị sự nghiệp công lập ........

c) Tổ chức chính trị; tổ chức chính trị - xã hội; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tổ chức, cơ quan, đơn vị khác là đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước;

d) Tổ chức, cơ quan, đơn vị thực hiện cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

2.......

3. Các tổ chức, cơ quan, đơn vị khác không phải là đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có thể áp dụng chế độ kế toán này phù hợp với hoạt động của mình”

Căn cứ các quy định nêu trên, Thông tư số 133/2016/TT-BTC không áp dụng cho các tổ chức khoa học công nghệ ngoài công lập, tuy nhiên, tổ chức khoa học công nghệ ngoài công lập có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp (theo quy định tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC) hoặc chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp (theo quy định tại Thông tư số 24/2024/TT-BTC) để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Trường hợp đơn vị kế toán lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo quy định tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC thì phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm.

Trên đây là ý kiến trả lời của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, đề nghị Quý Độc giả nghiên cứu để thực hiện./.

Gửi phản hồi: