Trả lời câu hỏi mã số 250926-6 của Độc giả Trinh Thị Chuyền tại địa chỉ email: binh.le02@gmail.com, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán có ý kiến như sau:

Do nội dung câu hỏi của Quý độc giả không mô tả rõ các tài sản kết cấu hạ tầng (hệ thống kênh mương thủy lợi) là tài sản được nhà nước giao cho doanh nghiệp quản lý theo hình thức đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp hay tài sản được nhà nước giao quản lý theo hình thức không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và bản chất của các khoản tiền doanh nghiệp được nhà nước hỗ trợ nên Cục QLKT chưa có cơ sở hướng dẫn cụ thể cho Quý độc giả. Đề nghị Quý độc giả căn cứ vào bản chất của giao dịch, tình hình thực tế phát sinh tại doanh nghiệp và các hướng dẫn tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp để kế toán theo các trường hợp sau:

1. Trường hợp tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi giao cho doanh nghiệp quản lý theo hình thức đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp.

- Tại điểm g khoản 1 Tài khoản 211- Tài sản cố định hữu hình của Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp quy định (Thông tư số 99/2025/TT-BTC) quy định:

“Các chi phí sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ phát sinh thường xuyên hằng kỳ để TSCĐ hoạt động bình thường được ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Các TSCĐ theo yêu cầu kỹ thuật phải được sửachữa, bảo dưỡng định kỳ (như tua bin nhà máy điện, động cơ máy bay...) thì doanh nghiệp được hạch toán chi phí phát sinh vào chi phí chờ phân bổ và định kỳ phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh cho đến kỳ bảo dưỡng tiếp theo. Đối với các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu để nâng cấp, cải tạo làm tăng năng lực hoặc kéo dài thời gian sử dụng của TSCĐ (tănglợi ích kinh tế của TSCĐ) thì được hạch toán tăng nguyên giá TSCĐ.”

Theo đó, khi doanh nghiệp phát sinh các chi phí xây dựng, sửa chữa, kè một số đoạn kênh bị sạt lở nhưng không làm tăng năng lực, kéo dài tuổi thọ/thời gian sử dụng của TSCĐ (tăng lợi ích kinh tế của TSCĐ) thì doanh nghiệp ghi nhận các khoản chi phí này vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ (nếu đây là việc sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ phát sinh thường xuyên) hoặc ghi nhận vào chi phí chờ phân bổ và định kỳ phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh. Trường hợp doanh nghiệp sửa chữa, nâng cấp, cải tạo làm tăng năng lực, kéo dài tuổi thọ/thời gian sử dụng của TSCĐ thì doanh nghiệp hạch toán tăng nguyên giá TSCĐ.

Doanh nghiệp căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị và các quy định nêu trên để để tự xác định và ghi nhận chi phí sửa chữa TSCĐ vào chi phí hay ghi nhận tăng nguyên giá TSCĐ tùy từng trường hợp cụ thể.

- Đối với khoản tiền hỗ trợ nhận được từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật có liên quan thì doanh nghiệp ghi nhận khoản doanh thu trợ cấp, trợ giá và hạch toán vào Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ hoặc trường hợp nếu bản chất các khoản tiền doanh nghiệp được nhận từ nhà nước là khoản hỗ trợ để giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp thì khi nhận được các khoản tiền đó, doanh nghiệp hạch toán giảm các khoản chi phí sản xuất kinh doanh có liên quan.

- Việc ghi tăng vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

2. Trường hợp tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi giao cho doanh nghiệp quản lý theo hình thức không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp

- Trường hợp doanh nghiệp được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng nhưng không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp thì doanh nghiệp chỉ theo dõi tài sản được giao quản lý, sử dụng trên Thuyết minh báo cáo tài chính mà không ghi nhận tăng tài sản, tăng nguồn vốn tại doanh nghiệp. Việc đầu tư sửa chữa tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về xây dựng, pháp luật về thủy lợi và pháp luật khác có liên quan.

- Đối với các chi phí liên quan đến nạo vét kênh mương thủy lợi nếu pháp luật có liên quan cho phép doanh nghiệp được tính vào chi phí của doanh nghiệp thì doanh nghiệp ghi nhận các khoản chi phí này vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Các khoản tiền nhận được từ hỗ trợ của nhà nước để bù đắp các chi phí quản lý, khai thác công trình thủy lợi doanh nghiệp ghi nhận là doanh thu trợ cấp, trợ giá và hạch toán vào Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.

- Trường hợp nếu bản chất các khoản tiền doanh nghiệp được nhận từ nhà nước là khoản hỗ trợ để giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp thì khi nhận được các khoản tiền đó, doanh nghiệp hạch toán giảm các khoản chi phí sản xuất kinh doanh có liên quan.

- Trường hợp pháp luật có liên quan không có quy định về việc doanh nghiệp được tính các khoản chi phí nạo vét kênh mương thủy lợi là chi phí của doanh nghiệp thì khi nhận được khoản hỗ trợ của nhà nước để phục vụ cho mục đích nạo vét kênh mương thủy lợi, doanh nghiệp ghi nhận là khoản thu hộ, chi hộ nhà nước và hạch toán vào Tài khoản 138- Phải thu khác và Tài khoản 338- Phải trả, phải nộp khác.

3. Việc xác định nghĩa vụ thuế với ngân sách Nhà nước doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về thuế.

Trên đây là ý kiến trả lời của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, đề nghị Quý Độc giả nghiên cứu để thực hiện./.