Trả lời phiếu câu hỏi số 170426-34, Cục QLKT có ý kiến như sau:

1. Cho mục đích ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính

Tại điểm e khoản 1 Tài khoản 211- Tài sản cố định hữu hình (TSCĐ) của Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp quy định (Thông tư số 99/2025/TT-BTC):

“Doanh nghiệp chi được thay đổi nguyên giá TSCĐ hữu hình trong các trường hợp sau đây:

- Xây lắp, trang bị thêm hoặc nâng cấp làm tăng năng lực hoặc kéo dài thời gian sử dụng cho TSCĐ;

- Thay đổi một hoặc một số bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tăng thời gian sử dụng hữu ích hoặc làm tăng công suất sử dụng của chúng;

- Cải tiến bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tăng đáng kể chất lượng sản phẩm sản xuất ra;

- Áp dụng quy trình công nghệ sản xuất mới làm giảm chi phí hoạt động của TSCĐ so với trước;

- Tháo dỡ một hoặc một số bộ phận của TSCĐ;

- Đánh giá lại TSCĐ theo quyết định của Nhà nước (nếu có);

- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Mọi trường hợp tăng, giảm TSCĐ hữu hình đều phải lập hồ sơ TSCĐ (ví dụ như biên bản giao nhận, biên bản thanh lý TSCĐ,...) và phải thực hiện các thủ tục theo quy định để phục vụ cho công tác kế toán TSCĐ.”

Tại điểm g khoản 1 Tài khoản 211- Tài sản cố định hữu hình của Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC quy định:

“Các chi phí sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ phát sinh thường xuyên hằng kỳ để TSCĐ hoạt động bình thường được ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Các TSCĐ theo yêu cầu kỹ thuật phải được sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ (như tua bin nhà máy điện, động cơ máy bay...) thì doanh nghiệp được hạch toán chi phí phát sinh vào chi phí chờ phân bổ và định kỳ phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh cho đến kỳ bảo dưỡng tiếp theo. Đối với các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu để nâng cấp, cải tạo làm tăng năng lực hoặc kéo dài thời gian sử dụng của TSCĐ (tăng lợi ích kinh tế của TSCĐ) thì được hạch toán tăng nguyên giá TSCĐ.”

Căn cứ các quy định nêu trên, khi doanh nghiệp của Quý độc giả tháo dỡ bớt một số bộ phận của tài sản cố định để thay thế bằng thiết bị mới mà thiết bị thay thế mới đó làm tăng năng lực, kéo dài tuổi thọ/thời gian sử dụng của TSCĐ (tăng lợi ích kinh tế của TSCĐ) thì giá trị thiết bị cũ bị tháo dỡ được ghi giảm nguyên giá TSCĐ và giá trị thiết bị mới được lắp đặt ghi tăng nguyên giá TSCĐ để tiếp tục trích khấu hao.

Doanh nghiệp căn cứ vào hướng dẫn về các trường hợp được thay đổi nguyên giá TSCĐ nêu trên và tình hình thực tế của đơn vị để tự xác định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc hoạt động thay thế thiết bị là sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ hay nâng cấp, cải tạo làm tăng năng lực và kéo dài thời gian sử dụng cho TSCĐ.

Thời điểm ghi giảm nguyên giá TSCĐ đối với thiết bị cũ là thời điểm doanh nghiệp tháo dỡ thiết bị này đồng thời doanh nghiệp căn cứ vào đặc điểm, tính chất, thông tin về giá trị thiết bị bị thay thế trong hồ sơ TSCĐ hoặc thông tin trên thị trường của thiết bị bị thay thế hoặc cách xác định khác tin cậy hơn để tự ước tính giá trị của thiết bị bị tháo dỡ và ghi giảm nguyên giá TSCĐ đồng thời thuyết minh thông tin trên báo cáo tài chính về ước tính này để cung cấp thông tin hữu ích cho người sử dụng.

2. Việc xác định nghĩa vụ thuế với ngân sách Nhà nước doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về thuế.

Đề nghị Quý độc giả nghiên cứu và thực hiện./.